کولیس ورنیه

کولیس ورنیه دار یکی از مهمترین و پرمصرف ترین ابزارهای اندازه گیری طول است.

از قسمت های مختلف کولیس به منظور اندازه گیری ابعاد خارجی، داخلی و عمق سوراخ ها یا شیارها استفاده می شود.

طرز کار کولیس ورنیه

کولیس از ترکیب یک خط کش مدرج و یک ورنیه متحرک درست شده است. خط کش ورنیه دارای دو شاخک است شاخک‌های کوچک برای اندازه گیری قطر داخلی و شاخک‌های بزرگ برای اندازه گیری قطر خارجی اجسام بکار می‌رود.

خط کش برحسب میلیمتر مدرج شده ورنیه دارای درجه بندی کوچکی است که اغلب شامل 10 قسمت بوده و معادل 9 میلیمتر است.

روش کار با کولیس

1- اندازه گیری قطر یا طول

جسمی را که منظور تعیین طول یا قطر خارجی آن است در بین شاخک‌های ثابت و متحرک بزرگ قرار می‌دهند بطوری که هر دو شاخک با بدنه جسم تماس داشته باشند سپس به کمک ورنیه و خط کش اندازه طول یا قطر گلوله را تعیین می‌کنند. درجات را از روی خط کش (عددی که صفر ورنیه در مقابل آن قرار دارد و یا از آن گذشته است) و کسر درجات را از روی ورنیه می‌خوانند برای کسر درجات ، درجه ای از درجات ورنیه را پیدا می‌کنند که درست در برابر یکی از درجات خط کش قرار گرفته است.

2- اندازه گیری قطر داخلی

برای اندازه گیری قطر داخلی مثلا قطر یک لوله دو شاخک بالایی را در داخل لوله فرو می‌برند و ورنیه را آنقدر جابجا می‌کنند تا دو شاخک با جدار داخلی لوله تماس پیدا کنند. کولیس را تا حدی در داخل لوله می‌چرخانند تا دو شاخک بر قطر لوله منطبق گردد. در این حالت قطر داخلی را با روش قبلی از روی خط کش و ورنیه می‌خوانند.

دقت کولیس ورنیه دار : ( میلیمتری و اینچی)

شرح آزمایش معمول و متداول در کتاب درسی دبیرستان:

یكی از انواع ورنیه نوعی است كه طول آن 9 میلیمتر است و آنرا به 10 قسمت مساوی تقسیم کرده اند. اگر صفر ورنیه بر صفر خط‌كش اصلی منطبق باشد، اولین درجه ورنیه،0.1mm قبل از درجه 1mm، دومین 0.2mm قبل از 2mm و به همین ترتیب دهمین درجه بر میلیمتر نهم خط‌كش منطبق است.

برای محاسبه طول یك جسم توسط كولیس، جسم را داخل آن قرار میدهیم. نقطه انتهایی جسم لزوماً در مقابل یكی از درجات خط‌كش اصلی قرار نمی‌گیرد، بنابراین درجه ای از خط‌كش را كه صفر ورنیه از آن گذشته یادداشت می‌كنیم و برای تعیین كسر درجات باید ببینیم كه كدام درجه ورنیه بر یكی از درجات خط‌كش اصلی منطبق است،‌اگر درجه i ام ورنیه بر یكی از درجات خط‌كش اصلی منطبق باشد، در نوعی از ورنیه كه در بالا شرح آن گذشت، كسر درجات برابر 0.1خواهد بود. دلیل این امر در زیر آمده است:

دقت اندازه گیری کولیس های ورنیه دار به دقت خط کش مدرج و تعداد تقسیمات ورنیه روی کشوی آنها بستگی دارد.

در کولیس های میلیمتری معمولاً دقت خط کش مدرج

1 میلیمتر و تعداد تقسیمات ورنیه آنها 10،20ویا 50 است. که با توجه به رابطه بالا دقت اندازه گیری آنها به ترتیب 1/0 ، 05/0 و 02/0 میلیمتر خواهد شد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*